موضوع کتاب: اقتصاد دیجیتال

کتاب چابک در خصوص رویکرد و شیوه‌ای است که در ابتدا در حوزه برنامه‌نویسی آغاز شد اما طولی نکشید که به سایر حوزه‌ها نیز ورود پیدا کرد. چابک رویکرد یا شیوه‌ای برای تقویت نوآوری از طریق مشارکت عمیق مشتریان و آزمون تطبیقی و یادگیری است. اگر بخواهیم تعریفی از تیم‌های چابک ارائه دهیم می‌توان گفت تیم‌های چابک، گروه‌های کوچک میان‌کارکردی و کاملا متعهدی هستند که بر پیشرفت‌های نوآورانه در محصولات و خدمات مشتری، فرایندهای کسب‌وکاری که آنها را تولید و فناوری‌هایی که این فرایندها را امکان‌پذیر می‌سازند، متمرکز هستند.

اهمیت نقش داده‌ها امروزه بر هیچ کسی پوشیده نیست. غول‌های بزرگ فناوری نظیر گوگل، فیس‌بوک، مایکروسافت و توییتر و… با استفاده از این داده‌ها، منابع عظیم درآمدی برای خود ایجاد کرده‌اند. چند سالی می‌شود که موضوع بهره‌برداری تجاری از داده‌های مشتریان در بین کارشناسان و متخصصان حوزه فناوری و همچنین حقوق پررنگ شده است و اعتراض‌ها به این غول‌های فناوری در خصوص استفاده از داده‌های مشتریان در راستای منافع کسب‌وکاری‌شان شدت گرفته است. در واقع با ظهور علم داده و یادگیری ماشین و افزایش اهمیت داده‌های مشتریان، شرکت‌ها برای بهره‌گیری هر چه بیشتر از این داده‌ها هجوم آورده‌اند. اما در غیاب دستورالعمل‌ها و مقررات روشن کار شرکت‌ها برای بهره‌برداری از این حوزه سخت شده است. کتاب داده و حریم خصوصی مشتری که در انتشارات مجله کسب‌وکارهاروارد منتشر شده است، به چالش‌هایی که شرکت‌ها در نوع مواجهه خود با داده‌های مشتریان با آن رو به رو می‌شوند، می‌پردازد. مسئولیت‌پذیری در قبال داده‌های مشتریان و همچنین مسائل اخلاقی که در این خصوص به وجود می‌آید، موضوعاتی است که در این کتاب مطرح شده است.

یک چهــارم جمعیــت در مناطــق روســتایی زندگــی می‌کننـد و در یک چهـارم اقتصـاد کشـور نقـش دارنـد. رسـالت اصلی پسـت‌بانک ایـران، بانکـداری خـرد و ارائه خدمــات بــه مناطــق کم‌برخــوردار اســت کــه ربــع قــرن در ایـن زمینـه فعال بـوده و شـمول مالی را گسـترش و تعمیق بخشـیده اسـت. به‌مـوازات آن بانـک تخصصی حـوزه فنـاوری اطلاعات و ارتباطـات در کشـور اسـت. در کتـاب «تولـد و تکامـل پسـت‌بانک ایـران» به‌صـورت فشــرده تغییــرات و تحــولات پیدایــش تــا تکامــل پسـت‌بانک ایـران تصویرسـازی و ظرفیت‌هـای قانونی تبیین شـده اسـت. همچنیـن بـا درس‌هـا و تجربه‌های موفــق جهانــی و تغییــر پارادایــم ســنتی بــه نویــن در نظــام بانکــداری آشــنا می‌شــوید. مهم‌تریـن درس نمونه‌کاوی‌هـا ایـن اسـت کـه اهـداف توســعه‌ای بــا رهیافــت اقتصــادی ســازگار بــوده و ســودآوری از ویژگــی برجســته ایــن بانک‌هاســت.در ایــن مــدت، پســت‌بانک ایــران منشــأ پیامدهــا و آثــار مهمــی در پهنــه اقتصــادی و اجتماعــی کشــور بـوده اسـت که در شـش بعـد سـرمایه مالـی، انسـانی، فکــری، صنعتــی، اجتماعــی و زیســت‌محیطی بــا نمایه‌هـا و معیارهـای عینـی سـنجش و مصورسـازی شــده اســت. در پایــان عملکــرد پســت‌بانک ایــران در آینــه و تــرازوی ســنجش جهانــی مــورد ارزیابــی قرارگرفتــه و مقایســه تطبیقــی انجام‌شــده اســت.

تعداد صنایعی که برای تعیین استراتژی و مدیریت عملیات خود به جمع‌آوری داده و اطلاعات در مورد تمام جوانب کسب‌وکار، به‌ویژه مشتری‌ها وابسته‌اند، هر روز بیشتر می‌شود. هرچند دسترسی به چندین پتابایت داده، بهره‌وری عملیاتی را بهبود می‌بخشد و فرصت‌های جدیدی به وجود می‌آورد، اما این حجم عظیم داده می‌تواند خسارت‌هایی نیز برای شرکت‌ها و افراد به همراه داشته باشد. اکنون حمله‌های سایبری و نفوذ اطلاعاتی رواج یافته و هرساله پرحجم‌تر و پرهزینه‌تر می‌شوند و با وجود توانایی روزافزون ما در جلوگیری از این حمله‌ها و بالا بردن فناوری امنیت و بهداشت سایبری، این نفوذها کاهش نیافته است. باید انتظارات خود را از توانایی‌هایمان بالا ببریم، این ریسک‌ها را کاهش دهیم و بپذیریم که نفوذهای اطلاعاتی اجتناب‌ناپذیر هستند.

از زمانی‌ که اطلاعات مشتری برای هکرها ارزشمندتر شده و دولت‌ها قوانینی را برای جریمه شرکت‌ها، به علت از دست دادن اطلاعات مشتری یا نفوذ به آن، وضع کرده‌اند، شرکت‌هایی که حضور اینترنتی دارند و اطلاعات مشتریان را جمع‌آوری می‌کنند با ریسک‌های بیشتری مواجه شده‌اند؛ اما این نکته دیگر فقط در مورد بانک‌ها و سازمان‌های خدمات مالی صدق نمی‌کند.

این کتاب صرفا بیانگر آغاز راه است. امنیت سایبری هنوز یک حوزه نسبتا جدید است که خود را به‌صورت پویا با تغییرات محیط رگولاتوری نوپا و توسعه فناوری‌های جدید تطبیق خواهد داد. برخی از این تغییرات به سود تمامی افراد جامعه خواهد بود. به‌عنوان مثال، در حال حاضر مقررات عمومی حفاظت از داده اتحادیه اروپا (GDPR) شرکت‌ها را به رعایت اقدامات احتیاطی بیشتر و مراقبت از داده‌های مشتری ترغیب و از مدل‌های کسب‌وکاری که متکی بر فروش چنین داده‌هایی به اشخاص ثالث هستند جلوگیری می‌کند. با این حال، دیگر تغییرات، مانند پیشرفت‌ها در حوزه هوش مصنوعی و محاسبات کوانتومی، تهدیدهای جدید و بالقوه‌ای را به وجود خواهند آورد که می‌توانند اقدامات فعلی ما در حوزه امنیت سایبری را کم‌ارزش کنند و برای کسب‌وکارها و دولت‌ها مشکلاتی به وجود بیاورند. درک این ریسک‌ها و فرصت‌های جدید برای موفقیت شرکت‌ها و همچنین به‌طور کلی حفاظت از مردم و جامعه در آینده حیاتی خواهد بود.

حوزه امنیت سایبری صرفا متعلق به آینده‌پژوهان فناوری و بومیان دیجیتال نیست. همه ما چه بخواهیم و چه نخواهیم به این دنیای جدید وارد شده‌ایم. همه ما (جامعه جهانی) باید دست‌به‌دست یکدیگر دهیم تا از رخداد یک فاجعه مرتبط با فناوری جلوگیری کنیم. لازم است این مساله برای همگان روشن شود که تک‌تک افراد جامعه درگیر این مساله هستند و باید برای رفع تهدیدهای این حوزه نقش خود را ایفا کنند.

صنعت پرداخت طی ۵۰ سال گذشته توسعه زیادی یافته است. در سال‌های اولیه توسعه این سیستم، مقدار زیادی کاغذ از مرچنت‌ها به بانک‌های پذیرنده، از بانک‌های پذیرنده به شبکه‌های اسکیمای کارت و از شبکه‌های اسکیمای کارت به بانک‌های صادرکننده پست می‌شد. با گذر زمان، این فرایند به سمت پردازش الکترونیکی حرکت کرد. کشورها، سیستم‌های پرداختی را طراحی و توسعه دادند که مختص خودشان بود و استانداردهایی را روی این سیستم‌ها پیاده‌سازی کردند که باز هم به خودشان اختصاص داشت و با سیستم‌های کشورهای دیگر مغایر بود. صرفاً، حدود ۲۰ سال گذشته بوده که کل سیستم پرداخت جهانی، به شکل مناسب و الکترونیکی، به هم متصل شد. امروزه، کشورها، بانک‌های پذیرنده و شبکه‌های اسکیمای مختلف، می‌توانند به شیوه مختص خودشان، به فعالیت بپردازند. بنابراین، درست است که در این بخش، در مورد فرایند کلی پرداخت‌ها صحبت کردیم، ولی همیشه تفاوت‌هایی را بین کشورها و سیستم‌های مختلف مشاهده خواهید کرد. تقریباً در تمامی موارد، عملیات کلی به این شکل است که مرچنت، برای دریافت مبلغ، پیامی را به بانک پذیرنده یا شبکه اسکیمای کارت ارسال می‌کند و این پیام، در نهایت، به دست بانک صادرکننده می‌رسد. کسب آگاهی در مورد محتوای این پیام‌ها، مقصد ارسال آنها و شیوه رسیدن آنها به مقصد، راز حفظ امنیت پرداخت‌ها به‌شمار می‌رود.

بیت‌کوین اولین شکل موفق از پیاده‌سازی پول نقد دیجیتال و پول سخت دیجیتالی است که با خود نوعی سیاست پولی جدید به همراه آورده است.

به طور کلی، سیاست پولی خودکار، کاملاً قابل پیش‌بینی، توانایی انجام تسویه نهایی مبالغ کلان در سراسر جهان در عرض چند دقیقه، مزیت رقابتی بیت کوین است. در این کتاب پرسش مهم امکان جایگزینی استاندارد بیت‌کوین به جای استاندارد طلا مطرح می‌شود و نویسنده امکان‌های پیش روی این دیدگاه را به چالش می‌کشد.

آموس با درک امکانات تکنولوژیکی و همچنین واقعیت‌های تاریخی تکامل پولی، کاوش شگفت‌انگیزی در پیامدهای پول در بازار آزاد برای خواننده فراهم می‌آورد.

بیت‌کوین حاکمیت بی‌چون‌و‌چرای انحصارات دولتی را به چالش می‌کشد و وزنه حاکمیت پولی را از دولت‌ها به نفع افراد تغییر می‌دهد.

بیت‌کوین از دنیای وسوسه‌انگیزی می‌گوید که در آن پول به‌طور کامل از سیاست خارج شده و دیگر مرزها سیاسی نمی‌توانند آن را مهار کنند.

در نهایت، پرسش‌ دیگری که این کتاب برای آن پاسخی می‌جوید این است: در برابر شکست بیت‌کوین و فناوری بلاکچین چه باید کرد؟

درباره نویسنده:

سیف‌الدین آموس اقتصاددان پیرو مکتب اقتصادی اتریش است. او سلسه نشست‌ها و سمینارهایی در مورد بیت‌کوین و اقتصاد در سنت مکتب اتریش در وبسایت خود saifedean.com برگزار می‌کند.

تغییرات اقلیمی نیازمند کنش فوری سازمان‌ها، دولت‌ها و جوامع به یک اندازه است. اما رهبران کسب‌وکار اغلب می‌پرسند واکنش شرکت‌ها چگونه باید باشد؟ با توجه به محدودیت‌های مالی و عملیاتی، گام‌های مؤثر کدام‌اند؟ چه اقداماتی می‌تواند در این وضعیت بهبود ایجاد کند؟ آیا سهام‌داران و دیگر ذی‌نفعان به سود مادی کمتر در قبال مزایای زیست‌محیطی راضی می‌شوند؟

این پرسش بین سازمان‌هایی که به دنبال بالاترین سود ممکن و سریع به دست آوردن آن هستند، و آن‌هایی که خواهان حفظ محیط‌زیست‌اند، تنش‌هایی را به وجود آورده است. تغییرات اقلیمی باید همۀ رهبران، صنایع، کشورها، و افراد را وادار سازد تا به بهبود بلندمدت شرایط فکر کنند.

در مواجهه با این پرسش‌ها، واکنش‌ها به تغییرات اقلیمی همواره به‌شکل تغییرات تدریجی بوده است.

اما خبرهای خوبی در راه است؛ اول اینکه رهبران می‌توانند با انجام اقدامات واقعی، سازمان‌های خود را در مسیر تعادل، تاب‌آوری و مزیت رقابتی قرار دهند. دوم، ذی‌نفعان می‌توانند از ظاهر فریبنده سبزشویی فراتر روند و از سازمان‌ها بخواهند در این شرایط، بهتر از گذشته عمل کنند.

در بیست سال گذشته، تعداد فاجعه‌های زیست‌محیطی اعلام‌شده در مقایسه با پنجاه سال قبل از آن بسیار بیشتر بوده است. چندین فاجعه‌ چند میلیارد دلاری، شامل طوفان‌های کاترینا، سندی، ماریا، ایرما و هاروی، همگی در مناطق پرجمعیت رخ داده‌اند، که نشان‌دهنده ارتباط بین شرایط آب‌و‌هوایی حاد و بالا رفتن دماست.

به‌عنوان مثال، طوفان هاروی با بیشترین میزان بارندگی در تاریخ آمریکا همراه بوده است که هیوستون تگزاس را به یک دریاچه تبدیل کرد. طوفان ماریا دومین خاموشی طولانی در تاریخ را به همراه داشت که بخش آمریکایی پورتوریکو را به‌مدت شش ماه در خاموشی فرو برد و جان بیش از سه هزار نفر را گرفت. به دلیل افزایش خشکی و گرمای محیط، آتش‌سوزی در کالیفرنیا هر سال بدتر می‌شوند.

کمپ فایر 2018 مرگ‌بارترین و پرهزینه‌ترین آتش‌سوزی ثبت‌شده بوده است که اولین مورد ورشکستگی در نتیجه تغییرات اقلیمی را برای شرکت برق PG&E رقم زد و همین الگو در تمام دنیا با سرعت و مقیاسی بی‌سابقه‌ در جریان است.

در هر حال، سازمان‌ها بایستی برای منافع زمین و حفظ زمین برای نسل‌های بعد، از این الگوها پیروی کنند.

برای مقابله با خطرات اقلیمی هنوز فرصت هست و رهبران باید شفافیت لازم را داشته باشند تا انتخاب‌های درست انجام دهند و شرکت‌های خود را برای دوام محیط‌زیست مهیا سازند.

کتاب تغییرات اقلیمی نوشته جمعی از نویسندگان مجله کسب‌وکار هاروارد با ترجمه سمیه کرمی با 10 مقاله در 108 صفحه به‌همت انتشارات راه پرداخت منتشر و راهی بازار کتاب شده است.

اقتصاد دیجیتال، فناوری‌های دیجیتال، قوانین و مقررات دیجیتال، دولت و نهاد‌های حاکمیتی تأثیرگذار بر فعالیت‌های دیجیتال، مخاطرات و ریسک‌های دیجیتال و فرهنگ دیجیتال حاکم بر جامعه از مهم‌ترین مسائلی است که در کتاب حاکمیت دیجیتال مورد بررسی قرار گرفته است.

نویسندگان این کتاب سازمان دیجیتال را در پیوند با لایه‌های حاکمیتی و مدیریتی سازمان معنا می‌کنند و حاکمیت دیجیتال را چارچوبی برای ایجاد مسئولیت، اقتدار در تصمیم‌گیری سازمان‌ها برای حضوری اثربخش در عصر دیجیتال می‌دانند.

بنابراین حاکمیت دیجیتال، با ایجاد ساختار و تعیین وظایف افراد می‌تواند نقش مهمی در پیشبرد اهداف تحول دیجیتال و کنترل روند تغییرات اساسی در سازمان‌ها ایفا کند.

در نهایت، نویسندگان استدلال می‌کنند حاکمیت دیجیتال بر گرفته از مفهوم کلان حاکمیت شرکتی است و حاکمیت دیجیتالی نیز مجموعه‌ای از مسئولیت‌ها و فعالیت‌هایی است که توسط هیئت‌مدیره یا مدیران ارشد سازمان به منظور تحقق جهت‌گیری‌های استراتژیک، اطمینان از رسیدن به اهداف پیش‌بینی شده، مدیریت مخاطرات و تخصیص و کنترل منابع در حوزه دیجیتال سازمان صورت می‌گیرد.

کتاب حاکمیت تحول دیجیتال نوشته آنانت جوشی، استیون دی‌هاس، تیم هیو و لوراکالوی با ترجمه مجتبی رئیس صفری با 5 فصل و در 104 صفحه به‌همت انتشارات راه پرداخت منتشر و راهی بازار کتاب شده است.

درباره نویسنده:

استیون دی‌هاس رئیس و استاد تمام مدیریت سیستم‌های اطلاعاتی در دانشکده مدیریت آنتورپ، دانشگاه آنتورپ (بلژیک) است. او در زمینه آموزش و تحقیقات کاربردی در حوزه‌های استراتژی‌های دیجیتال، حاکمیت و مدیریت فناوری اطلاعات، استراتژی و همسویی فناوری اطلاعات، مدیریت ارزش و عملکرد فناوری اطلاعات، حسابرسی فناوری اطلاعات و ریسک و امنیت اطلاعات مشغول به فعالیت است.

لورا کالوی دانشجوی دکترا در مدیریت فناوری اطلاعات در گروه سیستم‌های اطلاعات مدیریت دانشکده تجارت و اقتصاد دانشگاه آنتورپ است. او در حوزه‌های حاکمیت و مدیریت فناوری اطلاعات و همسویی کسب و کار/IT پژوهش می‌کند.

تیم هیو دانشجوی دکترای مدیریت فناوری اطلاعات در گروه سیستم های اطلاعات مدیریت دانشکده تجارت و اقتصاد در دانشگاه آنتورپ است. علایق تحقیقاتی او شامل حاکمیت و مدیریت فناوری اطلاعات و همسویی کسب و کار/IT است.

آنانت جوشی استادیار مدیریت اطلاعات در گروه حسابداری و مدیریت اطلاعات در دانشکده تجارت و اقتصاد دانشگاه ماستریخت (هلند) است. او همچنین محقق مدعو در دانشکده مدیریت آنتورپ است. علایق تحقیقاتی او شامل حاکمیت شرکتی فناوری اطلاعات، ارزش تجاری فناوری اطلاعات و حاکمیت شرکتی است.

بحران مالی جهانی بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹، ضرر هنگفتی به برخی مؤسسات مالی بزرگ رساند و همچنین باعث ورشکستگی تعدادی از بانک‌ها شد و اعتماد مشتریان به این نهادهای سنتی را متزلزل کرد. این بحران هر چند هم‌زمان با ظهور بیت‌کوین به وقوع پیوست و بسیاری ظهور ارزهای دیجیتال را واکنشی در برابر آن قلمداد کردند اما باید گفت که ظهور استارتاپ‌های فین‌تک نیز به همان اندازه ارزهای دیجیتال از اهمیت فوق‌العاده‌ی برخوردار است.

آن بودن زن میانسالی است که پس از تجربه این بحران مالی و در حالی که در یکی از پست‌های ارشد مدیریتی بانکی مشغول به فعالیت بود، از وضعیت موجود ناامید شده و تصمیم گرفت اقدامی انقلابی در این زمینه انجام دهد.

تصور اینکه زنی پنجاه و خورده ای ساله به یکباره از کارش به عنوان یک مدیر ارشد عملیات در بانکی مطرح استعفا دهد، خانه خود را بفروشد و همه امید، آرزو و رویایش را صرف ساختن بانک خودش کند، بیشتر از آنکه جالب باشد، به یک جنون آنی شبیه است.

داستان این جنون آنی که به یک هدف مقدس و خارق‌العاده تبدیل شد را می‌توانید در کتاب «نئوبانک؛ استارلینگ چطور صنعت بانکداری را متحول کرد» بخوانید.

این کتاب داستان تولد یکی از اولین بانک‌های موبایلی در جهان است. بودن بنیان‌گذار و مدیرعامل بانک چالشگر یا همان نئوبنک استارلینگ در بریتانیاست که پس از تحمل سختی‌ها، ناملایمتی‌ها و بی‌وفایی دوستانش، سرانجام در سال ۲۰۱۷ موفق به تأسیس بانک خودش شد و حال پس از گذشت چند سال و جذب صدها هزار مشتری به این بانک موبایلی، تصمیم گرفته کتابی بنویسد تا خاطرات خود را در آن به ثبت برساند.

کتاب نئوبانک نوشته آن بودن با ترجمه آیسا فدایی و زهرا درستکار با 12 فصل و در 264 صفحه به‌همت انتشارات راه پرداخت منتشر و راهی بازار کتاب شده است.

درباره نویسنده:

آن بودن مدیرعامل و بنیان‌گذار بانک استارلینگ، اولین بانک دیجیتالی بریتانیا، است که آن را در سال 2017 تأسیس کرد. او فارغ‌التحصیل علوم کامپیوتر و شیمی است و کار خود را در بانک لویدز آغاز کرده است. بودن نقش تاثیرگذاری در ایجاد اولین سیستم پرداخت بلادرنگ بریتانیا داشت. همچنین، بودن قبل از اینکه بانک خود را راه اندازی کند در سطوح مختلف اجرایی چون رئیس بانکداری معاملات جهانی (EMEA) در 34 کشور برای رویال بانک اسکاتلند (RBS) و  بانک ای‌بی‌ان آمرو (ABN AMRO)، فعالیت داشته است. او در سال 2018 مدرک MBE خود را در حوزه فناوری مالی دریافت کرد و هم‌اکنون در هیئت مدیره امور مالی انگلستان (UK Finance) -که نماینده بیش از 250 شرکت در صنعت بانکداری و مالی است- حضور دارد.