
معرفی کتاب
کتاب «قطبنمای پلتفرمها» راهنمایی برای شناخت مدلهای کسبوکار پلتفرمی و طراحی راهبردهایی است که به شرکتها امکان میدهند از ظرفیت شبکهها برای ایجاد و توسعه کسبوکار استفاده کنند. فلیکس وورتمن، سون یونگ و الیور گاسمن در این کتاب توضیح میدهند که پلتفرمها چگونه میان گروههای مختلف کاربران، ارائهدهندگان خدمات و شرکای تجاری ارتباط ایجاد میکنند و چرا مدلهای پلتفرمی در سالهای اخیر به یکی از الگوهای مهم کسبوکار تبدیل شدهاند.
نویسندگان ابتدا منطق کسبوکارهای پلتفرمی را توضیح میدهند و تفاوت آنها را با مدلهای سنتی و خطی کسبوکار بررسی میکنند. اثرات شبکهای، اکوسیستمها و نقش پلتفرم بهعنوان واسطه میان گروههای مختلف از جمله موضوعاتی هستند که در این بخش مورد توجه قرار میگیرند. کتاب همچنین انواع پلتفرمها، از پلتفرمهای معاملاتی تا پلتفرمهای نوآوری، را معرفی میکند و نشان میدهد که هر مدل چگونه میتواند برای ایجاد و دریافت ارزش مورد استفاده قرار گیرد.
بخش اصلی کتاب بر ۸۸ الگوی کسبوکار پلتفرمی استوار است که در پنج مرحله دستهبندی شدهاند: ایدهپردازی، طراحی، درآمدزایی، مقیاسپذیری و مدیریت. این الگوها مجموعهای از راهکارها را برای شناسایی فرصتهای پلتفرمی، طراحی ارزش پیشنهادی، انتخاب مدل درآمدی، جذب کاربران و ایجاد اثرات شبکهای ارائه میکنند. نویسندگان در بررسی مرحله رشد، برای نمونه به مسئله معروف «مرغ و تخممرغ» اشاره میکنند؛ چالشی که بسیاری از پلتفرمها در آغاز فعالیت با آن روبهرو هستند و باید برای جذب همزمان گروههای مختلف کاربران بر آن غلبه کنند.
کتاب در بخش دیگری به شیوههای درآمدزایی پلتفرمها میپردازد. تبلیغات، دریافت مستقیم از کاربران یا ارائهدهندگان خدمات و مدلهای درآمدی غیرمستقیم از جمله الگوهایی هستند که بررسی میشوند. در کنار درآمدزایی، موضوعاتی مانند بهبود تجربه مشتری، گسترش دامنه خدمات و ایجاد ارتباط میان بخشهای مختلف پلتفرم نیز مورد توجه قرار میگیرند.
فلیکس وورتمن استاد و معاون مؤسسه مدیریت فناوری دانشگاه سنتگالن و مدیر علمی آزمایشگاه اینترنت اشیای بوش است. سون یونگ در حوزه مدلهای کسبوکار پلتفرمی و راهبرد نوآوری فعالیت کرده و الیور گاسمن استاد دانشگاه سنتگالن و پژوهشگر حوزه نوآوری است. این سه نویسنده تجربه دانشگاهی و اجرایی خود را برای ارائه چارچوبی عملی در زمینه کسبوکارهای پلتفرمی به کار گرفتهاند.
«قطبنمای پلتفرمها» برای کارآفرینان، مدیران، مدیران محصول و فعالان کسبوکارهایی نوشته شده است که میخواهند از مدلهای پلتفرمی برای ایجاد یا توسعه کسبوکار استفاده کنند. کتاب علاوه بر توضیح مبانی، با ارائه الگوهای مشخص و ابزارهایی مانند بوم پلتفرم، تلاش میکند فرایند تحلیل و طراحی راهبرد پلتفرمی را به مجموعهای از تصمیمهای قابلبررسی و اجرا تبدیل کند.