موضوع کتاب: بانکداری و پرداخت

کتاب بانکداری مجازی نوشته «دان شات» است. وی مدیرکل بخش نوآوری‌های مالی در شرکت پی‌پل در سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳ بوده و در معتبرترین رسانه‌های جهانی نظیر نیویورک تایمز، وال استریت ژورنال، فایننشیال تایمز و بیزنس ویک مقالات متعددی را به چاپ رسانده و مجله بنک اینوویشن او را به عنوان یکی از برترین نوآوران سال ۲۰۱۳ معرفی کرده است.

دان شات در این کتاب هر چند همانند بسیاری از کتاب‌های مشابه، تأثیر مثبت پیشرفت تکنولوژی را در صنعت بانکداری تجزیه‌وتحلیل می‌کند و نام آن را «نوآوری‌های نگه دارنده» می‌گذارد، اما از مفهوم دیگری به نام «نوآوری‌های تخریبی» پرده بر می‌دارد که می‌تواند باعث تغییر و تحولات اساسی در بانک‌ها شود و آنها را به چالش بکشد. برای مثال دان شات از فراگیری اینترنت و گوشی‌های هوشمند و کیف پول دیجیتالی در کتابش سخن می‌گوید و توضیح می‌دهد که چگونه بانکداری موبایلی اهمیت شعبه فیزیکی را در زنجیره صنعت بانکداری کاهش داده است. او تغییر انتظارات مشتریان و اینکه امروزه بیش از هر زمان دیگری آنها خواهان فوریت، سادگی و شخصی‌سازی در رفتارهای روزانه خود هستند را در کتاب تبیین می‌کند.

تمام تلاش دان شات در کتاب بانکداری مجازی این است که توضیح دهد بانک‌های سنتی چطور می‌توانند از این چالش سربلند بیرون بیایند. دان شات نگرانی‌ها و دغدغه‌های روسای بانک‌ها را در مواجهه با پدیده‌هایی نوینی نظیر استارت‌آپ‌های مالی و یا شرکت‌های نوآوری نظیر پی‌پل، گوگل، فیس‌بوک و اپل که گام‌های محکمی برای ورود به حوزه خدمات مالی برداشته‌اند، مطرح می‌کند و سعی می‌کند، نقشه راهی را برای بانک‌های سنتی در رویارویی با این چالش طراحی کند تا بانک‌ها بتوانند با اتخاذ استراتژی مناسب و بازتعریف زنجیره ارزش و افزایش کارایی و اثربخشی خود، از این وادی به سلامت عبور کنند.

رناد لاپلانچ از مؤسسین و مدیرعامل لندینگ کلاب در پایان مقدمه سه صفحه‌ای که برای کتاب نوشته، می‌گوید: «دان شات با کتاب بانکداری مجازی ما را با خود به سفری در میان پیشرفت‌های فناوری فضای امروز می‌برد که هر بانکدار، سرمایه‌گذار، کارآفرین و متخصص صنعت بانکداری می‌تواند از آن بهره ببرد. حکایت‌های غنی و مصاحبه‌های او کتاب را به خوانشی رنگارنگ و جذاب تبدیل می‌کند. تحول در حوزه مالی از طریق فناوری موضوع پیچیده‌ای است اما دان آن را ساده می‌کند و مهم‌تر این‌که ما را تشویق می‌کند تا درباره آن متفاوت فکر کنیم.»

نظریه پردازان مدیریت معتقدند نوآوری در کسب‌وکارهای امروز دو نوع است: نوآوری‌های نگاه‌دارنده (Sustaining innovation) و نوآوری‌های تخریبی (Disruptive innovation) نوآوری‌های نگاه‌دارنده معمولاً از درون بنگاه یا صنعت ریشه می‌گیرند. اما نوآوری‌های تخریبی ریشه در بیرون صنعت دارند و عموماً ناشی از تغییرات تکنولوژیکی، یا اجتماعی هستند. نوآوری‌های تخریبی معمولاً به کسب‌وکارها تحمیل می‌شوند و گریزناپذیر هستند و اگر کسب‌وکاری آنقدر کند باشد که نتواند خود را با آن تطبیق دهد قطعاً از بین خواهد رفت. به یاد آورید اتفاقی که برای شرکت کداک  (غول صنعت عکاسی در قرن بیستم) رخ داد و به دلیل واکنش تاخیری آن به ظهور دوربین‌های دیجیتال، برای همیشه از صحنه رقابت حذف شد.

کتاب بانکداری مجازی در سال ۲۰۱۴ توسط انتشارات وایلی منتشر و برای اولین بار در سال ۱۳۹۴ پایگاه تحلیلی خبری راه پرداخت با حمایت شرکت تجارت الکترونیکی ارتباط فردا آن را به فارسی ترجمه‌ و منتشر کرده است.

کتاب «بانک ۳.۰» را برت کینگ، به‌عنوان ویرایش و ادامه کتاب «بانک ۲.۰» نوشته است و در سال ۲۰۱۲ هم آن را روانه بازار کرد. اولین نسخه بانک ۲.۰ طوفانی در دنیای سرویس‌های مالی به پا کرد و با مفاهیمی چون رفتار مشتری برهم زننده، تغییر تکنولوژی و مدل‌های جدید بانکداری همراه بود و در ویرایش جدید این کتاب که با عنوان بانک ۳.۰ منتشر شده است، کینگ به آخرین روندهایی که در پرداخت و سرویس‌های مالی جریان دارد پرداخته است و به تغییراتی اشاره کرده که به‌سرعت در حال متحول کردن فضای بانکداری است و بدون شک تأثیرات و ارزش‌افزوده شگرفی به دنبال خواهد داشت. مطرح‌شدن مباحثی مانند کیف پول‌ها، راه‌حل‌های غیر کاغذی، فناوری ان‌اف‌سی، فناوری‌های موبایلی، کلاود و شبکه‌های اجتماعی در کتاب، درنهایت این نتیجه را در پی خواهد داشت که بانکداری، مکانی نیست که شما به آن مراجعه می‌کنید، بلکه فعالیتی است که انجام می‌دهید؛ بنابراین با چنین ذهنیتی از مدل‌های جدید بانکداری می‌توان گفت که معیارهایی چون میزان سرمایه، شبکه شعب، محصولات و یا رتبه‌بندی‌ها، دیگر پایه و اساس ارزیابی موسسه‌های بانکداری واسطه‌ای یا فضای خدمات مالی نخواهند بود.

بدون شک کسی از این اتفاقات غافل نیست و سؤالاتی که ذهن بانکداران و فعالان این حوزه را مشغول کرده این است که چه برنامه‌ای برای آینده باید داشته باشند؟ تراکنش‌ها را چگونه مدیریت کنند و چه موقع برای کاهش تعداد شعب، احساس نیاز می‌کنند؛ این کتاب به‌خوبی پاسخ چنین مشغولیت‌های ذهنی و سؤالات مشابه را می‌دهد و درباره رسیدن بانکداری به نقطه‌ای هیجان‌انگیز صحبت می‌کند و به کسانی که به روال سنتی و کسل‌کننده بانکداری عادت کرده‌اند، هشدار می‌دهد که این نظام نه‌تنها به یک اصلاح جزئی بلکه به یک راه‌اندازی مجدد نیاز دارد.

برت کینگ که از فعالان و چهره‌های شناخته‌شده این صنعت است، کار نویسندگی‌اش را با کتاب «بانک ۲.۰» و آن‌هم در دوران بحران مالی جهانی شروع کرد و در سال ۲۰۱۰ آن را منتشر کرد. در سال ۲۰۱۲ کتاب «شعبه امروز فردا وجود ندارد» را تألیف کرد و در همان سال هم کتاب «بانک ۳.۰» را چاپ کرد و همچنان به کار نویسندگی در این حوزه ادامه می‌دهد. کتاب بانک ۳.۰ شامل سه بخش و چهارده فصل است که بخش اول آن درباره تغییر رفتار مشتری، بخش دوم آن درباره بازسازی بانک‌ها و بخش سوم به داده‌های ابری، بانکداری همراه و دیجیتالی و پول دیجیتالی اختصاص دارد.

اولین بار کتاب بانک ۳.۰ در پایگاه تحلیلی خبری راه پرداخت ترجمه و با حمایت شرکت توسن در سال ۱۳۹۳ منتشر شد.

صنعت بانکداری و پرداخت الکترونیکی، دنیایی از واژه‌ها و اصطلاحات تخصصی است که هر روز و هر روز در خانواده بزرگ فعالان بانکداری و پرداخت الکترونیکی ایران استفاده می‌شوند. شبکه راه پرداخت در سال ۱۳۹۲ بر آن شد تا واژه‌های صنعت بانکداری و پرداخت الکترونیکی را یکجا جمع کند؛ بنابراین فرهنگ واژه‌های بانکداری و پرداخت الکترونیک که اولین کتاب راه پرداخت است، به قلم وحید صیامی در زمستان ۱۳۹۲ با حمایت شرکت توسن‌تکنو منتشر شد.

محتوای این کتاب ۱۲۸ صفحه‌ای شامل بیش از ۳۰۰ واژه کاربردی مرتبط با صنعت بانکداری و پرداخت الکترونیکی است که به ترتیب حروف الفبای لاتین آمده است. این کتاب به‌صورت خلاصه، ساده و مفید واژه‌ها را توضیح داده که قطعا می‌تواند به افراد فعال در صنعت بانکداری و پرداخت و البته افرادی که به‌تازگی وارد این صنعت شده‌اند، کمک چشمگیری کند. فرهنگ واژه‌های بانکداری و پرداخت الکترونیکی از معدود کتاب‌هایی است که به خاطر سایز کوچک، سادگی، ترکیب رنگ، نوع کاغذ و نوع جلدش حس خوبی را به خواننده می‌دهد؛ بنابراین اگر به دنبال کتابی هستید که واژه‌های تخصصی و کاربردی این صنعت را یکجا و در یک کتاب کوچک و قابل‌ حمل داشته باشید، فرهنگ واژه‌های بانکداری و پرداخت الکترونیک را انتخاب کنید.

درباره نویسنده فرهنگ واژه‌های بانکداری و پرداخت الکترونیک

وحید صیامی یکی از نویسنده‌های فعال در حوزه بانکداری و پرداخت الکترونیکی است که تاکنون کتاب‌هایی در این حوزه منتشر کرده است. او پژوهشگر پرداخت و بانکداری الکترونیکی به شمار می‌آید و متولد تربت‌حیدریه، یکی از شهرهای خراسان رضوی است. او در خانواده‌ای پرجمعیت به دنیا آمده است و به معلمی علاقه زیادی دارد.

صیامی علاوه بر پژوهش تجربیات اجرایی نیز دارد. او تاکنون در راه‌اندازی چندین شرکت نوپا در زمینه پرداخت الکترونیکی همکاری کرده است. همچنین سوابق مشاوره در چندین نهاد و شرکت؛ از جمله سازمان فناوری اطلاعات کشور، معاونت خزانه‌داری کل کشور و پژوهشکده پولی و بانکی در کارنامه کاری او دیده می‌شود. وحید صیامی دارای مدرک کارشناسی مهندسی کامپیوتر از دانشگاه صنعتی اصفهان است.

کتاب «گسست بانک‌» نوشته برت کینگ یکی از نظریه‌پردازان و تحلیلگران شناخته‌شده صنعت مالی، مجری پادکست بانک‌ها در صدای آمریکا و بنیان‌گذار استارت‌آپ موون است. کینگ که نویسنده کتاب‌های پرفروشی در سطح بین‌المللی است، پیش‌ازاین کتاب، کتاب‌های دیگری چون بانک ۳٫۰ و بانک ۲٫۰ را نیز نوشته است. گسست بانک‌ در هشت کشور دنیا ازجمله آمریکا، انگلستان، چین، کانادا، آلمان، ژاپن، فرانسه و ایران منتشر شده و استقبال خوبی نیز از آن شده است. اگر شناخت نسبی از برت کینگ داشته باشید به‌خوبی متوجه می‌شوید که فضای کلی گسست بانک‌ هم درست مانند دیگر نوشته‌های کینگ، درباره تغییر در فضای بانکداری است و اینکه بانک‌ها دیگر نمی‌توانند مانند گذشته به حیات خودشان ادامه دهند و از مفاهیمی صحبت می‌کند که شک و تردید را به جان بانکداری و بانکداران سنتی انداخته است؛ مفاهیمی مانند بیت‌کوین، وام‌دهی نفربه‌نفر، شبکه‌های اجتماعی، بانکداری خودکار و نئوبانک‌ها. کینگ در این کتاب به‌خوبی از تأثیر فناوری بر تغییر حال و هوا و روند بازی گفته است و ثمره تمام این‌ها را در تولد دوباره بانکداری می‌بیند.

کتاب گسست بانک‌ به بررسی عمیق کیستی، چیستی، چگونگی، کجایی و چرایی آخرین موضوعات، ابزارها و رویکردهای بانکداری پرداخته و با اشاره به‌سرعت بالای تغییرات بانکداری، به‌ویژه در فضای بحران‌های مالی و جهانی اخیر سؤالاتی ازجمله صنعت بانکداری طی ۱۰ تا ۲۰ سال آینده چه جایگاهی خواهد داشت؟ این تغییرات از کجا می‌آیند و چه کسی آنها را هدایت می‌کند را مطرح کرده و برای پاسخ به این سؤال‌ها به سراغ نقش‌آفرینان اکوسیستم بانکداری رفته است. اتفاقاً یکی از جذابیت‌ها و ویژگی‌های منحصربه‌فرد کتاب، تعدد مصاحبه‌های آن با کارشناسان و صاحب‌نظران این حوزه است که کینگ در هر فصل نظرات پیشروها و رهبران این صنعت را درباره اتفاقات و وضعیت آینده پرسیده و پاسخ‌ها را به شیوه داستان گونه نقل کرده است. نکته جالب‌توجه این است که باوجود اختلاف‌نظرها، همگی آنها در این موضوع کاملاً یک‌زبان‌اند که صنعت بانکداری دنیا باید به قطعات تشکیل‌دهنده تجزیه شود و با در نظر گرفتن فناوری‌های روز دنیا، دوباره شکل بگیرد. مسلماً به‌راحتی نمی‌شود تمامی این نقطه نظرات و سؤال و پرسش‌ها با چنین افراد سرشناسی را در هیچ جای دیگری به‌طور کامل و جامع مطالعه کرد و این کتاب از منابع نایابی است که این امکان را برای علاقه‌مندان فراهم کرده است.

درباره برت کینگ که از نویسنده‌های پرفروش سایت آمازون است باید بگوییم که روزنامه آمریکن بنکر او را در سال ۲۰۱۲ به‌عنوان نوآور سال برگزید و بنک اینوویشن هم او را به‌عنوان یکی از ۱۰ نام تجاری جذاب در صنعت بانکداری نامزد کرده و همچنین مهمان دو دوره از همایش‌های بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت تهران نیز بوده است. کتاب گسست بانک‌ در ۱۱ فصل ارائه‌شده که فصل اول آن به دیدگاه نوینی به اعتبار و وام‌دهی، فصل دوم آن به انقلاب پرداخت‌های دیجیتال و مجازی، فصل سوم آن به بانک‌های بدون شعبه، فصل چهارم آن به تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر شیوه تعامل و اشتراک‌گذاری داده‌ها، فصل پنجم آن به تفاوت و تغییر شیوه بانکداری نسل‌های بیبی‌بومرها، نسل X، نسل Y و نسل Z، فصل ششم به ارز رمزنگاری‌شده بیت‌کوین و مرگ تدریجی پول نقد، فصل هفتم به حرکت از مدیریت مالی شخصی به سمت عملکرد مالی شخصی، فصل هشتم به فناوری و امکان جایگزینی آن با خدمات بشری، فصل نهم به نئوبانک‌ها، فصل دهم به تغییر تجربه مشتری در خدمات مالی خرد و فصل یازدهم به شیوه‌های خرج کردن پول توسط مشتریان و شاد نگه داشتن آنها پرداخته است و درنهایت با عبارت «ما بانکداری را درهم نمی‌شکنیم، بلکه آن را دوباره راه‌اندازی و بازسازی می‌کنیم» جمع‌بندی این کتاب ۳۰۴ صفحه‌ای را به پایان رسانده است. مسلماً خواندن کتابی که نویسنده‌اش چنین ارزش جهانی دارد مفید و اثربخش خواهد بود.

این کتاب را اولین بار پایگاه تحلیلی خبری راه پرداخت پاییز سال ۱۳۹۵،ترجمه و منتشر کرد.